Tionscadal WREN

Forbairt an Ghréasáin Náisiúnta Radair Aimsire

Tá Met Éireann, Seirbhís Náisiúnta Meitéareolaíochta na hÉireann, i gceannas ar phlean forbartha straitéiseach chun an gréasán náisiúnta radair aimsire a uasghrádú agus a leathnú sna cúig bliana amach romhainn. Le linn na tréimhse seo, méadóidh líon na radar aimsire ó dhá radar go seacht radar chun feabhas a chur ar an monatóireacht a dhéantar ar bháisteach i bpríomhcheantair ar fud na tíre agus cruinneas réamhaisnéise ar leibhéal náisiúnta agus áitiúil.

Is gné lárnach é an tionscadal straitéiseach seo i misean Met Éireann Éire a ullmhú don aimsir agus don aeráid atá ag athrú agus chun seirbhísí feabhsaithe a sholáthar go leanúnach do shochaí na hÉireann.

Tá radar aimsire ríthábhachtach chun monatóireacht a dhéanamh ar bháisteach ar fud na tíre, go háirithe le linn teagmhais aimsire ardtionchair. Tá siad ríthábhachtach chun freagairt náisiúnta a bhunú ar phatrúin aimsire atá ag athrú, ceann de na dúshláin a bhaineann leis an athrú aeráide. Ní sholáthraíonn an gréasán radair reatha, atá comhdhéanta de dhá radar aimsire, atá lonnaithe ag aerfoirt Bhaile Átha Cliath agus na Sionainne, an leibhéal clúdaigh a theastaíonn chun freastal ar riachtanais reatha agus riachtanais amach anseo.
Chun an gréasán a fheabhsú, tá Met Éireann ag iarraidh cúig radar aimsire nua a shuiteáil, ag suímh i Ros Comáin, i gCorcaigh, i gCill Chainnigh, i nDún na nGall agus sa Mhí. Beidh gach radair nua ailínithe le Clár an Rialtais, agus beidh siad mar chuid de bhonneagar leathnaithe gréasáin náisiúnta radair aimsire.

Céard a dhéanann radar aimsire?

Soláthraíonn radar aimsire pictiúr beagnach fíorama de shuíomh agus déine na frasaíochta ar fud na tíre. Tomhaiseann radar aimsire suíomh agus déine na frasaíochta laistigh dá gha clúdaigh, chomh maith le cineálacha éagsúla frasaíochta (báisteach, sneachta, etc.).

Figure 1. Computer generated image of the proposed weather radar station. Description available in last FAQ

Fíor 1. Íomhá ríomhghinte den stáisiún radair aimsire beartaithe

Conas a úsáidtear sonraí ó radar aimsire?

Déanann Met Éireann anailís ar shonraí radair aimsire, próiseálann sé agus úsáideann sé iad ar bhealaí éagsúla:

  • Anailís réamhaisnéiseoirí agus réamhaisnéiseoirí tuilte: Úsáideann ár réamhaisnéiseoirí aimsire agus tuilte na sonraí chun pictiúr a fháil den staid reatha báistí agus iad a chur i gcomparáid leis an méid a léiríonn na samhlacha réamhaisnéise aimsire agus tuilte, mar chuid de na hanailísí a dhéantar sula gcruthaíonn siad réamhaisnéis.
  • Léarscáileanna amharcléirithe báistí ar met.ie, ar aip Met Éireann agus ar RTÉ Weather: Baineann páirtithe leasmhara, amhail údaráis áitiúla agus seirbhísí éigeandála, chomh maith le saoránaigh, úsáid leanúnach as faisnéis radair aimsire chun a bheith in ann freagairtí aimsire a phleanáil go héifeachtach agus go héifeachtúil. Déantar sonraí radair a amharcléiriú i léarscáileanna a roinntear ar met.ie agus ar aip Met Éireann, agus craoltar iad ar RTÉ Weather.
  • Ionchur riachtanach do shamhlacha réamhaisnéise: Úsáidtear sonraí radair mar ionchur do shamhlacha réamhaisnéise aimsire agus tuilte, chun éabhlóid na báistí agus tuilte a thuar. Dá chruinne an t-ionchur sna samhlacha, is ea is cruinne atá na réamhaisnéisí.

Tá gach ceann de na rudaí thuas mar chuid de na seirbhísí aimsire a sholáthraíonn Met Éireann, atá ríthábhachtach do shábháilteacht an phobail le linn teagmhais aimsire thromchúiseacha agus ardtionchair.

Fíor 2a. Íomhánna radair báistí ar fáil ar www.met.ie

Fíor 2b. Íomhánna radair báistí ar fáil ar aip Met Éireann

Príomhbhuntáistí an Ghréasáin Náisiúnta Radair Aimsire Leathnaithe

  • Clúdach Báistí Níos Fearr: Fágann níos mó radair aimsire ar fud na hÉireann gur féidir le Met Éireann báisteach a rianú ar bhealach níos cruinne i ngach cuid den tír.
  • Réamhaisnéisí agus Rabhaidh Feabhsaithe: Beidh réamhaisnéisí agus rabhaidh tuilte agus báistí níos cruinne, rud a chuideoidh le beatha, tithe agus gnólachtaí a chosaint ar fud na hÉireann.
  • Tuilleadh Sonraí Áitiúla: Gheobhaidh pobail in aice le radair nua na sonraí báistí is cruinne, rud a chabhróidh le pleanáil agus sábháilteacht áitiúil.
  • Teicneolaíocht Níos Cliste: Úsáidfidh gach radar nua teicneolaíocht dépholaraithe a fhéadfaidh an difríocht idir báisteach, sneachta agus cloichshneachta a aithint, rud a chuirfidh faisnéis níos soiléire agus níos iontaofa ar fáil.
  • Nuashonruithe Báistí Fíor-Ama: Forbrófar seirbhís nua ‘réamhaisnéis reatha’ chun báisteach atá le teacht a thaispeáint, rud a thabharfaidh am do dhaoine agus d’eagraíochtaí ullmhú.
  • Gréasán Níos Iontaofa: Le seacht radar in ionad dhá radar, tá clúdach cúltaca ann má théann ceann as líne, rud a laghdóidh an riosca a bhaineann le caochspotaí.
  • Tacaíocht don Gheilleagar agus don tSochaí: Bainfidh feirmeoirí, aerlínte, grúpaí spóirt, údaráis áitiúla, agus go leor eile leas as pleanáil níos fearr agus cur isteach de dheasca aimsire a laghdú.

I measc na bpríomhbhuntáistí eile do ghrúpaí aonair tá:

Údaráis Áitiúla agus Seirbhísí Éigeandála:

  • Réamhaisnéisí agus rabhaidh tuilte agus báistí níos cruinne chun cabhrú le freagairt luath.
  • Sonraí níos fearr chun sábháilteacht ar bhóithre, iompar poiblí agus córais draenála a phleanáil.
  • Pobail leochaileacha a chosaint ar bhealach níos fearr le linn drochaimsire.

An Earnáil Eitlíochta agus Iompair:

  • Pleanáil eitilte níos sábháilte le heolas níos fearr ar phatrúin bháistí.
  • Sábháilteacht ar bhóithre fheabhsaithe trí rabhaidh níos cruinne maidir le guaiseacha agus amharcléiriú níos fearr ar fhrasaíocht reatha.

An Pobal Feirmeoireachta:

  • Sonraí báistí níos cruinne chun plandáil, spraeáil agus baint a phleanáil.
  • Tacaíocht chun caillteanais ó thuilte agus talamh bháite a laghdú.
  • Beostoc agus beatha á mbainistiú ar bhealach níos cinnte le linn tarlú adhaimsire.

Clubanna CLG agus Spóirt:

  • Pleanáil seisiúin traenála agus cluichí trí úsáid a bhaint as réamhaisnéisí báistí cothrom le dáta.
  • Laghdaigh cealuithe agus feabhsaigh cothabháil páirce trí úsáid a bhaint as eolas maidir leis an uair a bheidh báisteach throm ag titim.
  • Coinnigh imreoirí agus lucht tacaíochta sábháilte le linn teagmhais bháistí thromchúiseacha thobanna.

An Pobal i gCoitinne agus Pobail Áitiúla:

  • Rochtain níos éasca ar léarscáileanna agus réamhaisnéisí cruinne báistí ar aip agus ar shuíomh gréasáin Met Éireann.
  • Faisnéis níos iontaofa do chinntí laethúla – ó chomaitéireacht go níocháin nó imeachtaí lasmuigh.
  • Níos mó suaimhneas intinne le linn stoirmeacha agus tuilte.

 

Réasúnaíocht maidir le suímh agus roghnú láithreáin

Contae Baile Fearainn
Corcaigh Baile an Phiarasaigh
Dún na nGall An Loch Fada
Cill Chainnigh An Sliabh Donn
An Mhí Caisleán Riocaird
Ros Comáin Cluain Fada

Tá measúnú fadtéarmach agus mionsonraithe déanta ag Met Éireann ar chlúdach spásúil agus oiriúnacht an ghréasáin náisiúnta radair aimsire reatha chomh maith le riachtanais an ghréasáin amach anseo. Mar chuid den mheasúnú seo, rinneadh anailís chúramach agus athbhreithniú cúramach ar na mílte suíomh féideartha ar fud na tíre, inar leanadh dea-chleachtas idirnáisiúnta thar roinnt blianta.
Mar gheall ar riachtanais theicniúla na gcóras radair aimsire agus an gá atá le suímh gan bac amhairc, measadh go raibh go leor láithreán mí-oiriúnach. Dá bhrí sin, rinneadh measúnú straitéiseach ar na suímh roghnaithe trí úsáid a bhaint as próiseas measúnaithe ilchéime, ilriachtanas, ilchritéir, chun an suíomh is fearr a aithint do gach córas radair.
Cé go raibh an próiseas measúnaithe do gach suíomh féideartha fairsing, ba phríomhriachtanas é blocáil ga radair íosta a fháil chun láithreán a mheas a bheith oiriúnach. Dá bhrí sin, rinneadh samhaltú blocála ga do gach láithreán a measadh trí úsáid a bhaint as léarscáil agus bogearraí tír-raoin digiteacha, a mhúnlaíonn conas a bhlocálfadh an tír-raon sin scanadh radair aimsire 360°. Comhlíonann gach ceann de na láithreáin roghnaithe an croíriachtanas tábhachtach seo chun oibriú éifeachtach gach radair aimsire a chumasú.

Figure 3. Current weather radar network coverage over the Island of Ireland (includes UK Met Office radars)

Fíor 3. Clúdach gréasáin radair aimsire reatha ar Oileán na hÉireann (lena n-áirítear radar Oifig Meitéareolaíochta na Ríochta Aontaithe)

Tríd is tríd, tá an réasúnaíocht agus na riachtanais seo a leanas mar bhonn agus taca le roghnú na suíomh beartaithe.

  • Caithfidh radharc 360° gan bhac ar an timpeallacht a bheith ag gach radar aimsire agus caithfidh sé a bheith ag airde íseal go leor chun an aimsir a tharlaíonn faoi bhun thart ar 1,000 méadar in airde a thaifeadadh, ach ard go leor chun aon chonstaic a sheachaint a d’fhéadfadh bac a chur ar an scanadh radair sa timpeallacht áitiúil.
  • Caithfidh an topagrafaíocht atá roinnt mhaith ciliméadar ar shiúl ón suíomh beartaithe i ngach treo de gach radar a chur san áireamh freisin, chomh maith le constaicí áitiúla do na scanta radair aimsire. Tá suímh leathiargúlta oiriúnach mar go mbíonn foirgnimh mhóra nó crainn i gceantair uirbeacha go ginearálta a chuireann bac ar scanadh radair.
  • Ní féidir breathnú ar na suímh radair aimsire beartaithe seo ina n-aonar mar go n-oibreoidh an gréasán radair aimsire le chéile chun clúdach iomlán áitiúil agus náisiúnta a chinntiú. Bíonn tionchar aige seo ar shuíomh gach stáisiúin radair. Mar shampla, ní mór do gach láithreán radair clúdach teagmhasach a sholáthar do radar aimsire amháin eile ar a laghad, agus gan forluí go suntasach le láithreáin eile.
  • Rinneadh breithniú freisin ar bhainistíocht talún, rochtain ar láithreáin, measúnachtaí tionchair timpeallachta agus/nó measúnachtaí tionchair eile ar na ceantair máguaird le linn phróiseas roghnúcháin an láithreáin.

Réigiúin agus Láithreáin Bheartaithe le haghaidh Radair Aimsire Nua

Conas a roinnfidh Met Éireann eolas maidir le pleananna atá aige don am amach romhainn?

Nuashonrófar an leathanach gréasáin seo go rialta chun eolas maidir le dul chun cinn an tionscadail i gcoitinne a roinnt, ar bhonn an láithreáin agus chun faisnéis úsáideach nua a chur ar fáil do pháirtithe leasmhara agus do phobail áitiúla.

Ar mhaith leat tuilleadh faisnéise a fháil? Déan Teagmháil Linn

Ríomhphost: wren@met.ie

Teileafón: +353-1-8064200

Uaireanta: 09:00 – 17:30

Faisnéis Bhreise

An Radar is Déanaí: Léarscáileanna Aimsire – Met Éireann – Seirbhís Meitéareolaíochta na hÉireann

Ceisteanna Coitianta (CCanna)

Sraith ceisteanna agus freagraí úsáideacha a bhaineann leis an bpróiseas iarratais agus ceadaithe ceada pleanála. Nuashonrófar an rannóg seo go leanúnach thar shaolré an tionscadail.