Tuarascáil ar Staid Shealadach Aeráide na hÉireann 2023

Léiríonn sonraí Met Éireann gurb í 2023 an bhliain is teo riamh agus ba bhliain í inar tharla neart rudaí den chéad uair in Éirinn

Foilsithe 10 am Déardaoin 28 Nollaig 2023

Nuashonraithe Dé Céadaoin 10 Eanáir 2024

Táthar ag súil gurb í 2023 an bhliain is teo riamh in Éirinn, rud a sháraigh an bhliain ba theo roimhe sin, in 2022. Den chéad uair riamh, tá meánteocht bhliantúil na hÉireann níos mó ná 11°C (tréimhse an taifid 124 bliain). Ba í 2022 an bhliain ba theo riamh roimhe sin ag beagnach 10.9°C, rud a sháraigh 2007 le 0.1°C.

Deir Keith Lambkin, Ceann Seirbhísí Aeráide ag Met Éireann “Bhí bliain iontach againn in Éirinn le báisteach agus téamh ag leibhéil nach bhfacthas riamh cheana uaireanta. Tá iarmhairtí ag na himeachtaí foircneacha taifeadta seo ar chuid mhór den tsochaí. Ní táscaire iontaofa a thuilleadh iad imeachtaí aimsire san am atá thart ar imeachtaí aimsire amach anseo, ach tríd an méid seo a bheith ar eolas againn is féidir linn pleanáil agus oiriúnú níos fearr dár n-aeráid atá ag athrú.”

Achoimre:

  • Ba í 2023 an bhliain ba theo riamh in Éirinn (tréimhse an taifid 124 bliain).
  • Den chéad uair riamh, ardaíonn meánteocht bhliantúil na hÉireann os cionn 11°C.
  • Bhí an Meitheamh ba theo riamh in 2023.
  • Bhí an Márta ab fhliche agus an tIúil ab fhliche riamh ann in 2023.
  • Den chéad uair le 23 bliain, bhí ceithre mhí den bhliain laistigh dá 5 mhí is teo riamh (meánfhanacht idir mí amháin agus dhá mhí gach bliain ó 2000 i leith).
Island of Ireland annual average temperature anomalies 1961-1990 Long-Term Average from 1900 to 2023

Fíor 1. Aimhrialtachtaí meánteochta bliantúla Oileán na hÉireann (Meán Fadtéarmach 1961-1990) 1900 go 2023

Le linn na bliana chonaiceamar an méid seo a leanas:

  • Rangaíodh Feabhra 2023 mar an 5ú mí is séimhe agus an 6ú mí Feabhra is tirime.
  • Ba é mí an Mhárta 2023 an Márta ab fhliche riamh.
  • I mí Aibreáin 2023, thug stoirm Noa gaotha agus tonnta fórsa stoirme nárbh airde 17.3 m ar chósta Chiarraí agus Chorcaí.
  • Rangaíodh Bealtaine 2023 mar an 2ú mí Bealtaine is teo.
  • Ba é Meitheamh 2023 an Meitheamh ba theo riamh le meánteocht os cionn 16°C den chéad uair.
  • Ba é Iúil 2023 an tIúil ab fhliche riamh agus an mhí ab fhliche de 2023.
  • Tharla tuilte suntasacha le linn stoirm Betty i mí Lúnasa.
  • Ba é Meán Fómhair 2023 an 3ú Meán Fómhair ba theo le tonnta teasa neamhchoitianta do Mheán Fómhair.
  • Ba é Deireadh Fómhair 2023 an 2ú mí ab fhliche sa bhliain. Thaifead Aerfort Chorcaí an bháisteach ab airde i nDeireadh Fómhair riamh, le 222% den mheán fadtéarmach Dheireadh Fómhair 1981-2020. Chruthaigh Stoirm Babet tuilte suntasacha.
  • Bhí níos mó báistí agus tuilte i mí na Samhna.
  • Bhí aon stoirm déag ainmnithe i rith na bliana, agus trí stoirm ainmnithe i mí na Nollag – Elin, Fergus agus Gerrit.

Tá na foircinn teochta rialaithe cáilíochta do 2023 faoi athbhreithniú deiridh, agus nuair a bheidh an rialú cáilíochta críochnaithe, déanfar an t-alt seo a nuashonrú.

An raibh a fhios agat?
Tá breis agus céad bliain caite ó bhí an teocht is fuaire i mí an Mhárta (1919), Aibreán (1922), Bealtaine (1923), Iúil (1922), Lúnasa (1912), Meán Fómhair (1918) agus Samhain (1919) ann.

Ó 2000 i leith, ar an meán, tá mí nó dhó den bhliain tar éis na cúig theocht is teo a thaifeadadh. Mar shampla, in 2022 bhí dhá mhí againn laistigh dá gcúig theocht is teo. Mar sin féin, in 2023, shroich ceithre mhí “na cúig theocht is teo riamh”: Feabhra (5ú ceann is teo), Bealtaine (2ú ceann is teo), Meitheamh (an ceann is teo riamh) agus Meán Fómhair (3ú ceann is teo).

Don chéad uair i mbliain amháin ó 1941, chonacthas an teocht ab fhliche riamh in dhá mhí, Márta agus Iúil.

Fíor 2. Aimhrialtachtaí báistí míosúla 2023 (% de 1981-2010) mar aon le hiomláin bháistí míosúla

Foilseofar an Ráiteas Sealadach Aimsire agus Aeráide san Am atá Caite 2023 ar an bpríomhlíonra stáisiún aimsire (sionoptach) ar www.met.ie/climate/past-weather-statements Déardaoin an 4 th Eanáir 2024 I measc na mbuaicphointí:

  • Tá an bhliain is teo riamh ag 24 stáisiún as 25 stáisiún achomair. In 2007 bhí bliain beagán níos teo in Inis Arcáin, Co. Chorcaí.
  • Bhí os cionn 100% dá Meánbháisteach Fadtéarmach 1981-2010 ag 22 as 25 stáisiún cheana féin. Is iad na stáisiúin atá fágtha ná Ceann Mhása, Co. na Gaillimhe, Fionnúir, Co. Dhún na nGall agus Béal an Mhuirthead, Co. Mhaigh Eo.

Le haghaidh fiosrúcháin ó na meáin agus deiseanna agallaimh le hurlabhraí Met Éireann, déan teagmháil le media@met.ie

Le haghaidh fiosrúcháin faoin aeráid, le do thoil déan teagmháil le Enquiries@met.ie