Meastacháin Nua maidir le Déine Báistí dÉirinn

Tá aeráid na hÉireann ag athrú. Mar thoradh air sin, mhaoinigh an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta an tionscadal seo chun ‘Léarscáileanna agus sonraí aeráide chun tacú le caighdeáin dearaidh foirgneamh in Éirinn’ a nuashonrú.
Ba é aidhm an taighde seo luachanna fillte a ríomh do thréimhsí fillte éagsúla (2, 5, 10, 20, 50, 100 agus 120 bliain) le haghaidh tairseacha báistí sonracha idir 15 nóiméad agus 24 uair an chloig (15 agus 30 nóiméad agus 1, 2, 3, 4, 6, 12 agus 24 uair) agus idir 1 agus 25 lá (1, 2, 3, 4, 6, 8, 10, 12, 16, 20 agus 25 lá), bunaithe ar ghréasán níos dlúithe stáisiún le sonraí cothrom le dáta agus de réir na samhla doimhneachta-faid-minicíochta a thuairiscigh Fitzgerald (2007). Bainfear úsáid as na meastacháin nua maidir le déine báistí i ndearadh foirgneamh chun tacú le Gníomh 203 de Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide na hÉireann 2021 – Forbrófar léarscáileanna agus sonraí sonracha aeráide le húsáid i ndearadh foirgneamh chun athléimneacht a fheabhsú chun tacú le hoiriúnú don athrú aeráide agus chun tacú leis an gCreat Náisiúnta um Oiriúnú.

Tá teagmhais bháistí fhoircneacha freagrach as tionchair mhóra shocheacnamaíocha agus d’fhéadfaidís a bheith contúirteach don bheatha. Is féidir le teagmhais bháistí ghearrthéarmacha agus dhiana i gceantair ar leith a bheith mar bhonn le tuilte tromchúiseacha. Tá feidhmeanna éagsúla ag meastachán leibhéal tuairiscithe na dtairseach báistí do thréimhsí tuairiscithe ar leith, mar shampla bonn eolais a chur ar fáil do na critéir dhearaidh do scéimeanna draenála, córais séarachais, droichid, silteáin, agus bearta maolaithe tuilte abhann.

Rachaidh aschur an taighde seo chun tairbhe raon leathan páirtithe leasmhara atá ag comhoibriú le Met Éireann faoi láthair, cosúil le hÚdarás um Chaighdeáin Náisiúnta na hÉireann, Oifig na nOibreacha Poiblí agus Bonneagar Iompair Éireann, mar aon le foireann caighdeán foirgníochta na Roinne Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta. Beidh an tuarascáil seo mar bhonn eolais freisin do bheartas maidir le príomhbhonneagar náisiúnta a chur i bhfeidhm, mar thithíocht agus athchóiriú foirgneamh. Beidh na torthaí ina n-ábhar spéise freisin do raon éagsúil earnálacha, pleanálaithe agus lucht déanta beartas chun cinntí fadtéarmacha, íogaire ó thaobh na haeráide de a dhéanamh.

Tagann na meastacháin nua maidir le déine báistí d’Éirinn in ionad an aschuir a chuir Fitzgerald (2007) i láthair roimhe seo agus ba cheart do pháirtithe leasmhara glacadh leo. Táthar ag súil go mbeidh an míniú mionsonraithe ar an modheolaíocht agus an soiléiriú ar an réasúnaíocht don aschur nua níos cothroime le dáta ná an tuarascáil a cuireadh i dtoll a chéile roimhe seo (Fitzgerald, 2007), tuarascáil a cuireadh ar fáil anseo, ina cabhair do rialtóirí in áiteanna eile agus iad ag glacadh leis na léarscáileanna nua seo ina ndlínsí féin.

Return values for a 120-year return period for rainfall depths of 1-day duration in Ireland.

Luachanna tuairiscithe do thréimhse tuairiscithe 120 bliain le haghaidh doimhneacht báistí 1 lá in Éirinn.

Léigh an tuarascáil iomlán:

Mateus, C., agus Coonan, B. 2023. Meastachán ar mhinicíochtaí báistí baill in Éirinn. Nóta Teicniúil Uimh. 68. Met Éireann.

Tuilleadh ábhair léitheoireachta: Fitzgerald, D. L. 2007. Meastachán ar mhinicíochtaí fliuchrais baill. Nóta Teicniúil Uimh. 61. Baile Átha Cliath: Met Éireann.